ႏိုင္ငံမ်ား၏ခ်မ္းသာျခင္းႏွင့္ဆင္းရဲျခင္း
ဆင္းရဲေသာႏုိင္ငံမ်ားက မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ဆင္းရဲေနၿပီး ခ်မ္းသာေသာႏုိင္ငံမ်ားက မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ခ်မ္းသာေနသည္ဆိုသည့္ အေၾကာင္းအရင္းအေပၚ၌ အသိပညာအလင္းေရာင္အသစ္မေပၚထြက္္ေသးပါ။
ေပါလ္ဆင္ျမဴ၇ယ္လ္ဆင္ (၁၉၇၆)
နိဒါန္း
၁၈၃၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ နသန္ရို႕စ္ခ်ဳိင္း (Nathan Rothschild) ဆိုသူသည္ သူ႕သား လီယို နယ္ႏွင့္ သူ႕တူမ (လီယိုနယ္၏ ညီမတစ္၀မ္းကြဲေတာ္သူ ရွားေလာ့တ္) တို႕၏ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ပြဲ သို႕တက္ေရာက္ရန္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕မွ ဖရန္က္ဖုတ္ (Frankfurt) ၿမိဳ႕သို႕ ထြက္ခြာခဲ့သည္။ ထို႕အျပင္ နသန္ ၏ကေလးမ်ားက မိသားစုစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္ရန္အတြက္ ညီအစ္ကိုမ်ား ႏွင့္ ေဆြးေႏြးရန္အတြက္လည္း ယင္းကဲ့သုိ႕ထြက္ခြာခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ထိုအခ်ိန္က နသန္သည္ liquid assets ( ေငြေသာ္လည္းေကာင္း ေငြအျဖစ္ အလြယ္တကူအသြင္ေျပာင္း၍ရေသာ အရင္းအႏွီးမ်ား) ပိုင္ဆိုင္မႈ၌ ကမၻာေပၚတြင္ အခ်မ္းသာဆုံး လူတေယာက္္ျဖစ္ႏုိင္ခဲ့ေပသည္။ သူသည္ သူအလိုရွိသည့္မည္သည့္အရာကိုမဆို ေျပာစရာမလိုေလာက္ေအာင္ပင္ အကုန္အက်ခံကာ ရယူရန္ တတ္ႏုိင္ေပသည္။
၅၉ ႏွစ္အရြယ္ နသန္သည္ က်န္းမာေရးလည္းအေတာ္ေကာင္းသူတဦးျဖစ္ေပသည္။ စြမ္းအားးအျပည့္ရွိသူ အလုပ္ကိုအားသြန္ခြန္စိုက္လုပ္ရန္ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ႏွစ္ျမဳပ္ထားတတ္သူ အႏုိင္မခံအရႉံးမေပးသည့္ စိတ္ရွိသူတဦးျဖစ္ေပသည္။ သို႕ေသာ္သူလန္ဒန္မွ ထြက္ခြာေသာအခ်ိန္၌ သူ၏ေက်ာရိုးေအာက္ေျခနားဆီသို႕သြားေသာ ေနာက္ေက်ာေအာက္ပိုင္း ေယာင္ယမ္းသည့္ေ၀ဒနာ ကုိခံးစားေနရေပသည္။ (ဂ်ာမန္သမားေတာ္က အနာေရာဂါစစ္ေဆးအကဲျဖတ္သတ္မွတ္သည္မွာ ၄င္းအနာအား အနာစိမ္း (boil) သတ္မွတ္ခဲ့ေပသည္။ သို႕ေသာ္၄င္းသည္ ျပည္တည္နာ (abscess)
တခုျဖစ္ႏုိင္ခဲ့ေပသည္။ မည္သုိ႕ျဖစ္ပါေစ နသန္သည္ လူနာကုတင္မွ ထလာခဲ့ၿပီး မဂၤလာေဆာင္သုိ႕ တက္ေရာက္ခဲ့ေပသည္။ သူသာလွ်င္ အနာေရာဂါေၾကာင့္အိပ္ရာမွ မထႏုိင္ဘဲ လွဲေနရမည္ဆိုပါက မဂၤလာေဆာင္အား လန္ဒန္ၿမိဳ႕တြင္ပင္ က်င္းပျဖစ္ခဲ့မည္ျဖစ္ေပသည္။ သူသည္ အနာေရာဂါခံစား ေနရသည့္အတြက္ သူေျပာသည္မ်ားကို သူဇနီးက လိုက္ေရးမွတ္ျခင္းအားျဖင့္ သူ၏စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ဆက္လုပ္ေနခဲ့ရသည္။ ယင္းသုိ႕ရွိေနစဥ္တြင္ အလြန္ထူးခ်ြန္ေသာဆရာ၀န္ ေဒါက္တာထရာ့ဗာ့စ္ (Dr Travers) ကိုလန္ဒန္မွ ဆင့္ေခၚကာ ကုသခဲ့သည္။ ထိုဆရာ၀န္မွ ေရာဂါကို မကုသႏုိင္ေသာအခါ ခြဲစိတ္ကုဆ၇ာ၀န္ေခါင္းေဆာင္ဂ်ာမန္ဆရာ၀န္တဦးကို ဆင့္ေခၚကာ အနာေရာဂါကို ဖြင့္၍ ေဆးေၾကာခဲ့ေပသည္။ သို႕ေသာ မည္သည့္နည္းလမ္းမွ်အရာမေရာက္ခဲ့ဘဲ အဆိပ္သည္ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားခဲ့ၿပီး ၁၈၃၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လိုင္လ ၂၈ ရက္ေန႕တြင္ နသန္ဆုံးပါးသြားခဲ့ေပသည္။ ရို႕စ္ခ်ဳိင္းဆုံးသြားေသာသတင္းစကား လန္ဒန္ၿမိဳ႕သုိ႕ ေပးပို႕ေရာက္ရွိခဲ့ေပသည္။
နသန္ရို႕စ္ခ်ဳိင္းဆုံးပါးသြားျခင္းမွာ staphylococcus or streptococcus (ေရာဂါျဖစ္ပြားေစ ေသာကြင္းဆက္ပုံပုိးမ်ဳိး) ႏွင့္ ဆိုင္သည့္ septicemia (ေသြးအဆိပ္တက္ျခင္း) ေၾကာင့္ျဖစ္ႏုိင္ ေပသည္။ အလြယ္တကူေခၚၾကေလ့ရွိခဲ့သည္မွာ blood poisoning (ေသြးအဆိပ္တက္ျခင္း) ပင္ျဖစ္သည္။ အေသးစိပ္အခ်က္အလက္မ်ားမရရွိခဲ့သည့္အတြက္ အနာစိမ္း သို႕မဟုတ္ ျပည္တည္နာက သူကသတ္ခဲ့သလား ခြဲစိတ္ဓါးမွ ရရွိႏုိင္သည့္ ဒုတိယထပ္ဆင့္ရရွိသည့္ညစ္ညမ္းမႈ သို႕မဟုတ္အဆိပ္ကပဲ သူ႕ကုိသတ္ခဲ့ေလသလား ဆိုသည္ကို ခြဲခြဲျခားျခားေျပာရန္ ခက္ခဲေပသည္။ ပိုးမႊားဆိုင္ရာသီအိုရီ (germ theory) မေပၚေပါက္ခင္ သန္ရွင္းမႈ၏အေရးႀကီးမႈအေၾကာင္းကို ေကာင္းစြာမသိျမင္ခင္ ယင္းကဲ့သုိ႕ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ဘက္တီးရီးယားမ်ားကိုသတ္သည့္ အရာမ်ားလည္းေကာင္းေကာင္းမေပၚေပါက္ေသး၊ ပဋိဇီ၀ေဆးဆိုသည္မွာ အနည္းအက်ဥ္းမွ်သာရွိ ေသးသည့္ အခ်ိန္ကာလျဖစ္ေပသည္။ ယေန႕ကာလတြင္ သာမန္လူတေယာက္ပင္ သူလုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည့္နည္းလမ္းမ်ားျဖစ္သည့္ ဆရာ၀န္ဆီသြားျခင္းျဖင့္၄င္း၊ ေဆးရုံ႔သို႕သြား ျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း ယုတ္စြအဆုံး ေဆးဆုိင္မ်ားမွပင္ ၀ယ္ယူရရွိႏုိင္သည့္ေဆး၀ါးတခုခုျဖင့္ကုသျဖင္းျဖင့္၄င္း တခုခုျဖင့္ အလြယ္တကူကုသေပ်ာက္ကင္းႏုိင္သည့္ သာမန္ကူးစက္တတ္မႈေလးတခုျဖင့္ ထိုအခ်ိန္က မည္သည့္အရာကိုမဆို ၀ယ္ယူႏိုင္ပါသည္ဆိုေသာ သူေဌးႀကီးတဥိး အသက္္ဆုံး ပါးသြားခဲ့သည္၊
(ေနာက္တပတ္ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္၊)
Saturday, June 25, 2011
Subscribe to:
Posts (Atom)